Skandynawskie Państwo Opiekuńcze. PSR Wrocław. Schematyczny zarys wykładu i dyskusji:

Skandynawskie Państwo Opiekuńcze. PSR Wrocław. Schematyczny zarys wykładu i dyskusji:

Norbert (wykład):

Jest wiele różnych typów. Opiekuńczość to opieka społeczna, system dystrybucji bezpośredniej pomocy finansowej, zabezpieczenie społeczne – świadczenia i usługi.

Annela Anttonen uznała iż dwie pierwsze katerie reprezentują model opiekuńczości pluralistycznej. Poruszyła temat kobiet. Usługi socjalne są potrzebne dla wyzwolenia kobiet. Przykład szybko rozwijającej się Norwegii. W Norwegii, Szwecji, Finlandii partie komunistyczne przechrzciły się na socjaldemokratyczne i kładły nacisk na tworzenie za wszelką cenę miejsc pracy i równouprawnienie płci.

W Skandynawii pojawiło się pojęcie gender, płci społecznej/kulturowej. To zespół cech, ról, stereotypów płciowych. Tu występuje częsty seksizm. Społeczno – kulturowa tożsamość płciowa.

Skandynawska równość i tolerancja. Przykład dobrobytu i równości między płciami. Do krajów skandynawskich dolicza się coraz częściej Estonię. Tam też jest najwyższa tolerancja dla mniejszości etnicznych, ale zwłaszcza płciowych.

Po tragedii z Breivikiem ludzie zaczęli się masowo zapisywać do partii politycznych, głównie socjaldemokracji.

Nasze media przesadzają na temat Norwegii, uznając iż jest tam tworzony system wręcz szklarniany i nadopiekuńczy. Aczkolwiek Norwegowie boją się na przykład, że przybysze mogą bić swoje dzieci.

W społeczeństwach skandynawski męski świat jest szczególnie tolerancyjny dla kobiet. Płci są rzeczywiście zbliżone. Tam nie ma machismo.

Od 1814 ewoluowało państwo opiekuńcze. Podstawowe zasady: demokracja, równość, sprawiedliwość.

Socjalizm poniósł porażkę w Skandynawii. Już na początku lat 90 – ych wielu uznało, iż działa tylko kapitalizm. Zauważono jednak, iż one się nawzajem nie wykluczają, są raczej jak bliźnięta sjamskie.

Święta komunistyczne i socjalistyczne obchodzono bez przymusu. Społeczeństwo otwarte, kierujące się własnymi chęciami. Ruche robotnicze silne od pocz. XX wieku. Nawet w rolniczej Finlandii. Mocno działające związki zawodowe. Związki zawodowe są z natury rzeczy socjalne i lewicowe. Prawicowe, czy dwustronne związki zawodowe to mit.

Model fińskiej kobiety – już w 1906 roku wywalczyły sobie Finki pełne prawa polityczne. W latach 40 i 50 Finlandia była wyniszczona wojną i nie była bynajmniej bogata. Odbudowa była wielkim wyzwaniem, zwłaszcza, że nie skorzystano z planu Marshala z przyczyn politycznych. Chodziło o ówczesne rządy i nadzieje co do stosunkow z ZSSR, Podpisali nawet pakt o współpracy z RWPG.

Do dziś niektórzy oceniają bardzo dobrze stosunki z Rosją. Dlatego Finlandia nie chce się przyłączać do organizacji międzynarodowych.

Społeczeństwo opiekuńcze wynikało z wzajemnych tradycji pomocy na wsi. Ideą stało się otaczanie opieką obywateli od kolebki aż po grób. Znakomite szpitale w Skandynawii.

Każdy Skandynaw ma prawo do realnej, bezpłatnej edukacji, łącznie z wyższą. Od 1943 bezpłatne posiłki w szkołach. Bezpłatna opieka dla matki z dzieckiem też od 43. Różne formy subsydiowanej opieki dla osób starszych. Emerytury wynikają z dawniejszych zarobków. System emerytalny nie Bismarkowski.

Nie ma podatku za nieposiadanie dzieci, u nas prawica chciała wrócić do podatku bytowego.

Wysoce progresywny system podatkowy.

Dba się zarówno o rodziny heteroseksualne, jak i homoseksualne.

Od 70 nowa ustawa aborcyjna. Uproszczenie i zliberalizowanie procedury. Stawia się na kobietę.

Edukacja seksualna. Zwiększenie liczny poradni zdrowia seksualnego, oraz edukacja seksualna w szkole, a nie uczony przez katechetów często PDŻ. W Skandynawii - liczba nielegalnych aborcji spadła do zera, legalnych najniższa, niska ilość nieletnich w ciąży.

Uświadomienie seksualne przynosi same dobre rezultaty. Polska na ostatnim miejscu. Najgorszy konserwatyzm na wsi, gdzie „dzieci robią dzieci”.

W Skandynawii seksuologia nauczana poważnie.

Kobieta dzięki różnym prawom ma rzeczywiście możliwość wyboru. Nie jest zmuszana do aborcji lub nie. Kobieta jest wspierana też w późnym macierzyństwie.

Środowiska katolicka uważają, iż kobieta chcąca mieć dzieci po 40ce to egoizm.

Decentralizacja uniwersytetów. Chodzi o równą dostępność na terenie całego kraju. Świetne zaopatrzone biblioteki publiczne. Też rozwija się tradycje ludowe. Ogromnie stawia się na kulturę.

Skąd pieniądze? Interwencjonizm państwowy. Polityka kontroli i regulacji od lat 40 do 80. Składki płacone przez pracodawców (60% wyższe koszty pracy). Progresywne opadotkowanie sięgające do 50% - 60% dochodów.

Kierowanie gosp.: regulowanie kursów walut, licencje eksport – import, subsydia rolnicze, wysokie cła.

Przyszłość zagrożona przez globalizację gospodarki i wprowadzanie neoliberalnych zasad.

Jarek:

Od kiedy opodatkowanie progresywne?

Norbert:

Lata 50 – 60.

Olek:

Czy państwa skandynawskie to...?

Norbert:

Dania przyjęła plan Marchalla.

Olek:

Czy są różnice?

Norbert:

Podobne prawa w krajach skandynawskich. Prawica przegrała w Danii po złych rządach. Wymiana intelektualna między pa

Ja:

W małych państwach łatwiej. Tradycje. Na ile wzór skandynawski uniwersalny. Jak zachować enklawę humanizmu ekonomicznego.

Norbert:

Obecnie Skandynawia przystopowała z rozwojem. W Norwegii pojawiają się problemy mieszkaniowe. Stąd zachamowanie. Wdziera się ogólny kryzys. W Szwecji problemy z miejscami pracy – brak pomysłów na rozwój. W Finladnii lewica ma ogromne problemy. Wchodzi na scenę skrajna prawica – 2 czy 3 siła polityczna w kraju.

Wojtek:

Czy to jest prawda i jak to obiektywnie mierzyć? Mam dane z netu – Human Development Index. Z tego punktu widzenia Skandynawia stoi wysoko. Rozwój PKB – notuje spadek, siła nabywcza ludzi notuje spadek. Może równość zapewnia szczęście? Jeśli 3/4 podatku zostaje u ludzi, znacznie większy rozwój. Pokazuje to, że zbyt wielkie wydatki publiczne doprowadzają całe kraje do ubóstwa.

Jarek:

Państwo nie robi miejsc pracy, robią je przedsiębiorcy.

Norbert:

Należy uważać na nadwyżki, tak jak miała to Norwegia – oddać na rezerwy specjalne.

Jarek:

Zbytnie zabezpieczenie tworzy sztuczne bańki kapitałowe. Jak pojawiają się pieniądze na rynku musi być towar z drugiej strony.

Norbert:

W Szwecji małżeństwa homoseksualne od 1 maja 2009. W Danii w 1933 zalegalizowano kontakty homoseksualne. 75% duńczyków legalizuje związki homoseksualne.

Jarek:

Homoseksualne argumenty jak u Obamy – zmiana tematu. Volvo, Nokia – padło, zaniedbane, przez rozleniwienie.

JA:

Ogólny wiścig powoduje problemy z PKB u państw opiekuńczych.

Wojtek:

Sami Finowie wybierają wolny rynek, kupując na przykład Samsunga a nie Nokię.

Olek:

Czy jest demokracja bezpośrednia, jaki wpływ ma monarchia?

Norbert:

Monarchia jest symboliczna. Partie lewicowe chcą ją oczywiście zlikwidować. Obcinanie datków na monarchów w Hiszpanii na przykład. W Danii istnieje scena gejowsko – lesbijska, jej centrum jest Kopenhaga. W każdym dużym mieście istnieje przynajmniej jeden lokal dla ludzi homoseksualnych. Każdego roku parady homoseksualne. Duński kościół protestancki rozpoczął udzielanie błogosławieństw parom homoseksualnym. Finlandia jest pod tym względem najmniej tolerancyjna. Także z uwagi na jednorodność narodowościową. Imigranci często są homofobiczni. I tak lepiej niż w Amsterdamie. Kwestia języka.

Kolega 1:

Rekonstrukcja językow. Finlandia, Norwegia. Nie mówiliśmy o Islandii, gdzie najlepiej zachowana rdzenna nordycka kultura.

Wojtek:

Fajne jest jednak społeczeństwo obywatelskie w Skandynawii, więc może warto było utrzymywać przez jakiś czas te wszystkie stosunki socjalne.

JA:

Dobre owoce inwesytcji w kulurę, na przykład fińska firma Ondine konkurencyjna wobec innych.

Olek:

Socjal w firmach skandynawskich. Pracownicy wewnątrz czują się swobodnie, łażą z chipami. Ale też się trochę lenią, jak w Polsce. Socjal rozleniwia.

Ja:

Może to nie reprezentatywny przykład.

Jarek:

To nie musi wynikać z socjalu, tylko ogólnej kultury międzyludzkiej.

Norbert:

W Norwegii nie można pracować w nocy.

Jarek:

Wpływ klimatu na samobójstwa i alkoholizm.

Wojtek:

Silna prohibicja, obecnie szczątkowa, niepełna.

Kolega 1:

Rodziny królewskie to bardziej maskotki, niż władza. Symbole. Skandynawowie mają silny wpływ na monarchię, zabronili szkoły magii księżniczce.

Ja:

Monarchia jako atrakcja turystyczna.

Kolega 1:

W Norwegii król był przeciwko faszystom.